Kurumsal SOME ve Sektörel SOME: Siber Olaylara Müdahale Yapısı

Türkiye’de siber olaylara müdahale, tek bir Kurumun değil, eşgüdümlü bir ulusal yapının işidir. Bu yapı üç katmanlıdır: ulusal koordinasyonu sağlayan USOM, sektör düzeyinde Sektörel SOME’ler ve kurum düzeyinde Kurumsal SOME’ler. Bu rehber, yapının dayandığı düzenlemeleri, her katmanın görevlerini ve 7545 sayılı Siber Güvenlik↗ Kanunu ile gelen değişiklikleri anlatır. Olayı fark eden çalışanın ilk adımları ayrı bir rehberdedir.

Rehber 4 dk okuma

Bir Siber Olayı Fark Ettiğinizde: Kamu Çalışanı Olarak Ne Yapmalı?

Şüpheli bir durumla karşılaştığınızda sakin, hızlı ve doğru adımlar atın. Kamu kurumlarında olay bildiriminin Kurumsal SOME ve USOM ile bağlantısı.

SOME nedir ve hangi düzenlemeye dayanır?

SOME, “Siber Olaylara Müdahale Ekibi”nin kısaltmasıdır. Görevi; siber olayları önlemek, gerçekleştiğinde hızlı ve eşgüdümlü müdahale etmek, kayıt tutmak ve ilgili makamlarla bilgi paylaşmaktır. Yapının temelini, 11 Kasım 2013 tarihli ve 28818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Siber Olaylara Müdahale Ekiplerinin Kuruluş, Görev ve Çalışmalarına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ oluşturur. 7545 sayılı Kanun ise SOME’lerin kurulması, kurdurulması ve denetlenmesini Siber Güvenlik Başkanlığı’nın görevleri arasında sayar (m.5/1-d).

Üç katmanlı yapı

SOME yapısı (2013 tarihli Tebliğ)
Katman	Nerede kurulur?	Görevi
USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi)	Ulusal düzeyde	Alarm, uyarı ve duyuruları iletir; SOME’lerle koordinasyonu ve uluslararası iş birliğini yürütür (Tebliğ m.9).
Sektörel SOME	Düzenleyici ve denetleyici kurumların bünyesinde; kendi sektöründeki kurum, kuruluş ve işletmeleri kapsar (m.6).	Sektördeki SOME’leri koordine eder, USOM ile köprü olur, sektörde bilinçlendirme ve düzenleyici faaliyet yürütür (m.7).
Kurumsal SOME	Bakanlıkların bünyesinde, bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlarını kapsayacak şekilde kurulur; diğer kamu kurum ve kuruluşları ve sektörel SOME bulunan sektörlerdeki özel kurumlar da kendi bünyelerinde kurabilir (m.4).	Kendi Kurumunun siber olaylarını önler ve olaylara müdahale eder (m.5).

Kurumsal SOME, Tebliğ’de çoğu kurum için “kurabilir” biçiminde düzenlenmiştir; kritik sektörlerde ise sektörel SOME kurulması zorunludur ve kritik sektörlerin listesini Siber Güvenlik Kurulu belirler (m.6/3). Kurumunuzun hangi yükümlülüğe tabi olduğunu bağlı bulunduğunuz düzenleyici kurumdan ve Siber Güvenlik Başkanlığı’nın duyurularından teyit edin.

Kurumsal SOME’nin görevleri

Kuruma yönelik siber saldırılara karşı gerekli önlemleri almak, olay kayıt sistemlerini ve müdahale mekanizmasını kurmak (m.5/1).
Kurumun bilişim sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve geliştirilmesinde teknik ve idari tedbirler konusunda öneri sunmak (m.5/2).
Faaliyetlerini varsa sektörel SOME ile eşgüdüm içinde yürütmek; durumdan gecikmeksizin USOM’u haberdar etmek (m.5/3).
Bir olayla karşılaştığında, USOM ve sektörel SOME’ye bilgi vermek koşuluyla önce kendi imkân ve kabiliyetiyle bertaraf etmeye çalışmak; mümkün değilse yardım talep etmek (m.5/4).
Müdahale sırasında suç işlendiği izlenimi veren bir durumla karşılaşırsa yetkili makamlara ve USOM’a gecikmeksizin bildirmek (m.5/5).
Olayları raporlayıp gecikmeksizin USOM ve sektörel SOME’ye bildirmek; onlardan gelen alarm ve uyarıları dikkate alarak tedbir almak (m.5/6, 5/7).
7/24 erişilebilir iletişim bilgilerini belirleyip sektörel SOME’ye ve USOM’a bildirmek (m.5/8).

Yapılanma ve işleyiş

SOME’nin Kurum içinde nasıl yapılanacağını, hangi birim içinde çalışacağını ve diğer birimlerle ilişkisini ilgili Kurum belirler (m.8/1). SOME, bilgi güvenliği↗, bilişim ağları, yazılım ve sistem uzmanlığı gibi alanlarda deneyimli personelden oluşur; farklı birimlerin personeli de görevlendirilebilir (m.8/3, 8/7). İletişim kanalları 7/24 açık tutulur ve siber olaylara imkânlar dâhilinde 7/24 esasına göre müdahale edilir (m.8/5, 8/6).

SOME’lerin USOM ile ilişkisini varsa birlikte çalıştıkları sektörel SOME üzerinden yürütmesi esastır; sektörel SOME olmayan kurumsal SOME’ler doğrudan USOM ile koordineli çalışır (m.9/1, 9/2).

Rehber 3 dk okuma

Kurumsal Olay Yönetimi ve Siber Dayanıklılık

Soru “saldırıya uğrar mıyız” değil, “ne zaman ve ne kadar hazırız”. Olgun bir olay müdahale yeteneği ve tatbikatlarla kurumsal dayanıklılık.

7545 sayılı Kanun ile değişen çerçeve

Siber Güvenlik Başkanlığı; SOME’ler kurmak, kurdurmak ve denetlemek, SOME’lerin olgunluk seviyelerini belirlemek ve artırmak, siber güvenlik tatbikatlarıyla müdahale kabiliyetlerini ölçmek ile görevlidir (m.5/1-d).
Bilişim sistemleriyle hizmet sunan kamu ve özel kuruluşlar, tespit ettikleri zafiyet ve siber olayları gecikmeksizin Başkanlığa bildirmekle yükümlüdür (m.7/1-b).
24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla BTK’nın bazı görev ve yetkileri Başkanlığa devredilmiştir. Başkanlık kendi ikincil düzenlemelerini çıkarana kadar mevcut düzenlemelerin uygulanmasına devam edilir; bu düzenlemelerde BTK ve Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına yapılan atıflar Başkanlığa yapılmış sayılır (7545 sayılı Kanun, geçici m.2).

Bu geçiş nedeniyle Tebliğ’de BTK, USOM ve Kurul ile ilgili hükümlerin güncel işleyişini (iletişim adresleri, bildirim yöntemi, koordinasyon) Siber Güvenlik Başkanlığı’nın ve USOM’un resmî duyurularından teyit edin.

Kurumsal SOME nasıl işletilir? Kontrol listesi

Roller ve sorumluluklar yazılı: SOME yöneticisi, nöbet çizelgesi, vekâlet.
7/24 erişilebilir iletişim bilgisi USOM ve sektörel SOME ile paylaşılmış ve güncel.
Olay sınıflandırma, müdahale, kanıt saklama ve raporlama prosedürleri yazılı ve denenmiş.
Suç şüphesi olduğunda yetkili makamlara ve USOM’a bildirim yolu belli.
USOM ve sektörel SOME’den gelen uyarıları takip eden ve karşılığında tedbir alan bir süreç var.
Düzenli tatbikat yapılıyor; sonuçlar iyileştirme planına dönüşüyor.

Rehber 2 dk okuma

Siber Tatbikatlar: Planı Gerçek Olmadan Önce Sınamak

Hiç denenmemiş bir plan, ilk gerçek olayda çöker. Masa başı tatbikatlardan teknik simülasyonlara, ekibinizin reflekslerini güvenli ortamda geliştirin.

SOME yalnızca bir yükümlülük değil; Kurumunuzu ulusal siber savunma ağına bağlayan ve dışarıdan gelen erken uyarılardan yararlanmanızı sağlayan bir yapıdır.

Kaynaklar ve son gözden geçirme

Siber Olaylara Müdahale Ekiplerinin Kuruluş, Görev ve Çalışmalarına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (11 Kasım 2013, Resmî Gazete 28818): m.4–10.
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu (19 Mart 2025, Resmî Gazete 32846): m.5/1-d, m.7/1-b; geçici m.2 (7590 sayılı Kanunla eklenmiştir).

Son gözden geçirme: 21 Ekim 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yükümlülüklerin bağlayıcı ayrıntıları için yürürlükteki mevzuata ve Siber Güvenlik Başkanlığı’nın resmî duyurularına başvurun.